Knokke & Kunst
Schilderde Louis Robbe in 1850 te Knokke!
Danny Lannoy
Bij het overlopen van de catalogus van het Veilingshuis Horta in Brussel viel mijn oog op een werk van dierenschilder Louis Robbe, een voorloper of deel uitmakend van een vorige generatie kunstenaars. Bij Robbe is in zijn werk zelden een herkenbaar dorp of kerkje te zien als achtergrond. Bij dit werkje is hier wel duidelijk een dorp te herkennen....
Louis Robbe was een grote naam in de Belgische kunstenaarswereld. Hij was de zoon van Dominique Robbe en Rosalie Ovyn en werd geboren te Kortrijk op 17 november 1806, en werd schilder, aquarellist en graveur van dierentaferelen. Zijn vader werkte in de rechtbank van Kortrijk.
In 1831 huwde Louis te Brussel met Adela Urqullu, een dame van Spaanse adel. Er werden twee dochters geboren, Maria (1833) en Lodewijk (1838- 1856). Rond 1848 vestigde het gezin zich in Brussel. Hij werd jurist-adviseur bij het Ministerie van Financien.
Hij zou zich meer en meer nog enkel toespitsen op de schilderkunst. Zijn jongere broer Henri Robbe (1807-1899) had reeds wat bekendheid als bloemenschilder. Louis had in de Academie van Kortrijk zich als dierenschilder geprofileerd in navolging van Eugene Verboeckhoven. Hijzelf zou een voorbeeld zijn voor een volgende generatie zoals Louis-Pierre Verwee maar vooral voor Alfred Verwee. Vanaf 1862 gaf hij les aan Euphrosine Beernaert.
Louis Robbe zou het realisme introduceren toen de heersende romantische stijl in voege was.
In Brussel kwam hij in contact met de Nederlandse Willem Roelofs waar hij mee samenwerkte vanaf 1849. Ook met Charles Degroux schilderde hij samen voor een opdracht, wat toen zeer gebruikelijk was. Zijn eerste grote tentoonstelling vond plaats in 1835 te Gent. Hij werd internationaal bekend en naast in tal van binnenlandse musea vinden we ook werk van hem in Rijsel, Moskou, Cincinnati en Washington.
Louis Robbe overleed in 1887 te Brussel. In Kortrijk werd hij vereeuwigd met een borstbeeld op het Louis Robbeplein.
Detail uit het schilderij, met het kerkje van Knocke.
Zoals eerder vermeld vond ik in de catalogus van Horta (verkoop 17-18 januari 2022 Lot 32)
Louis Robbe, Koeien op de weide o/d 56 x 77 cm.
In de achtergrond viel een keurig geschilderd kerkje op dat enorm leek op dit van Knokke, temeer daar er ook naar het westen toe een hoge duinenrij zichtbaar was afgebeeld, dus aan de kust.
Ik vroeg me af, als Robbe zijn dieren zo realistisch schilderde, waarom dan ook niet het landschap en in dit geval het dorp!
Na het raadplegen van enkele oude kaarten kwam ik tot volgende vaststelling.
De Margaretakerk heeft slechts een beuk; pas in 1852 werden twee zijbeuken bijgebouwd.
De dorpsmolen werd pas in 1854 opgericht langs diezelfde Kerkstraat.
Conclusie: het doek is geschilderd omstreeks 1850. We zien enkele huisjes langs de Kerkstraat. Op een stafkaart uit die periode kunnen we zelfs de inplanting vergelijken. Robbe heeft dit nauwkeurig weergegeven. Centraal staat een hoeve (woonst jachtwachter), op de domeinen van Franciscus Frankin die Serweytens de Merckx in 1855 zou opkopen. Uiterst links of westwaarts zien we de duinen van het latere Albertstrand en Duinbergen.
In 1832 stonden er volgens de kadasterkaart van Popp een 5-tal huizen; rond 1896 waren er dit slechts een 10- tal. Pas na 1900 werden enkele rijwoningen bijgebouwd. De schilderachtige buurt werd in het Interbellum onteigend om plaats te maken voor de inkom van Knokke met de aanleg van de Parmentier - en Koningslaan.
Foto's van de kerk na de uitbreiding van 1852 en oudste huisjes in de Kerkstraat
We concluderen dat Robbe niet alleen schilderde om en rond Kortrijk en in de Kempen maar ook aan de Kust... namelijk in de buurt van Knocke, waar later Alfred Verwee zou furore maken en naast het schilderen de eerste uitbouw tot badplaats zou verwezenlijken. Robbe was 22 als Verwee werd geboren. Als we ervan uit- gaan dat hij dit werk schilderde in 1850, dan was hij in de leeftijd van 44 jaar.
Geraadpleegde bronnen:
- P. Mabesoone, Caerte Figurative soutte schorre gelegen ter Commune van Knocke, 1824, kopie 1911.
- Kadasterkaart, P.C. Popp, 1836.
- Topografische kaart Westcappelle, genivelleerd 1862, herzien op het terrein 1884, gedrukt 1894.
[DOWNLOAD HET OORSPRONKELIJK DOCUMENT]